Stanisław Radwan powstaniec listopadowy

Tytuł

Stanisław Radwan powstaniec listopadowy

Temat

Nota biograficzna Stanisława Radwana powstańca listopadowego, brata Józefa Joachima Radwana Szwoleżera Gwardii, syna stryjecznego brata pradziadka Mieczysława Radwana

Opis

Stanisław Radwan s. Sebastiana i Salomei Koryckiej, żołnierz powstania listopadowego, urodził się 8 V 1806 w Chybicach k/ Pawłowa. Po powstaniu listopadowym osiadł w dobrach dzikowskich Jana Bogdana hr. Tarnowskiego. Miał starszego brata Józefa Joachima Benedykta Radwana Szwoleżera Gwardii, powstańca listopadowego i zesłańca.

Ojciec Stanisława, Sebastian Radwan 1758, był synem Józefa i bratankiem Jana a więc stryjecznym bratem Antoniego Sebastiana Radwana, pradziadka Mieczysława Radwana.
Dzieciństwo Stanisław Radwan spędził w Jeleniowie, gdzie około roku 1811 jego ojciec Sebastian Radwan był ekonomem. Jeleniów był własnością rodziny ciotki Stanisława, Marianny z Brzeskich do ok. 1790 a następnie przeszedł do Jacka Małachowskiego i do Franciszki Małachowskiej - Karwickiej, jego córki . Dzierżawiony był wtedy przez W. Reklewskiego. Dwaj bracia Stanisława i Józefa Joachima Radwanów, Antoni i Fekix, zmarli w Jeleniowie w 1811 i zostali pochowani w Nowej Słupi.
Sebastian Radwan, ojciec Stanisława, mieszkał też w folwarku Jawor - Wawrzeńczyce, parafia Świętomarz, razem z swoim ojcem Józefem, wujem Janem Aleksandrem ( Aleksandrem Janem) i dziadkiem Aleksandrem, który zmarł w 1763. Notowany tam jest zgon jego córki: „ zmarła 28 1796 Wiktoria Radwan rodzice: Sebastian i Salomea (par.) Świętomarz „
” Folwark Jawor od stacji pocztowej Brody odległy o wiorst 10. Rozległość folwarczna wynosi mórg 308 a w tym grunta orne i ogrody 253 mórg, łąk mórg 23, pastwisk mórg 18, wody (staw) mórg 1, place mórg 1. Budynków drewnianych spisano 12. Folwark ma pokłady wapna. Wieś Jawor osad 19, z gruntem mórg 74, folwark ten w r. 1872 oddzielony od dóbr Wawrzeńczyce”
akt. 01.02.2018
Stanisław Radwan po powstaniu listopadowym osiadł w dobrach dzikowskich Jana Bogdana hr.Tarnowskiego i nie był jedynym powstańcem listopadowym, który znalazł tam schronienie.
W 1832 poślubił w Miechocinie Antonię Rybczyńską, urodzoną 1812 w Zaleszczanach a zamieszkałą w Dzikowie. Miał z nią troje dzieci urodzonych w Żupawie: Jana, Wincentego i Michalinę .
Z rodziną Stanisława i Antoniny Radwanów, związany jest wątek w życiorysie pułkownika powstania styczniowego Karola Kality "Rębajły", który w swoich wspomnieniach opisuje pobyt w ich domu, gdzie ranny ukrywał się przez 10 dni ( na str. 159-160, jest wzmianka że "przeleżał" w ich domu 10 dni ).
Pod koniec życia Stanisław Radwan , jako były urzędnik gospodarski i wysłużony gracjalista, mieszkał w Miechocinie, gdzie zmarł 28 września 1882 roku.

Stanisław Radwan, trafił do dóbr dzikowskich po powstaniu listopadowym prawdopodobnie przez koligacje rodzinne Małachowskich z Tarnowskimi z Dzikowa. Bowiem Jan Bogdan Tarnowski właściciel dóbr dzikowskich  ożenił się z Gabrielą Małachowską , wnuczką Mikołaja, rodzonego brata Jacka Małachowskiego, u którego zatrudniony był zarówno jego ojciec Sebastian Radwan ( Jeleniów ) jak i Antoni Sebastian Radwan, syn jego stryja Jana ( Końskie, Radoszyce).

Tak o Stanisławie Radwanie czytamy w „Domowej Kronice Dzikowskiej” autorstwa prof. Stanisława Tarnowskiego, który pisał: „Na Wymysłowie był ekonom stary Rybczyński, po jego śmierci Radwan, żonaty z Rybczyńską (dynastia Rybczyńskich był liczna, Józef, którego znacie, to jego synowiec tego starego z Wymysłowa). Radwan był ogromny chłop, z nogą strzaskaną w którejś bitwie z 1831 roku. Był on szczególnie lubiany przez mego ojca i w wielkim poszanowaniu całego domu, umarł jako emeryt.”

Stanisław Radwan otrzymał obywatelstwo austriackie w 1843.
Stanisław Radwan starał się też o uznanie dziedzicznego szlachectwa dla siebie i swoich synów. Dokumentacja tych starań jest w AGAD. Dowiadujemy się z niej, że ojciec Stanisława, Sebastian Radwan i jego trzej bracia Jan, Stanisław i Józef, otrzymali poświadczenie szlachectwa komisji wywodowej szlacheckiej guberni Wołyńskiej w Żytomierzu w 1802 roku. Stanisław Radwan przedstawił też dowody, że jego przodkami byli Józef syn Aleksandra Radwana i Jan Radwan z Żernik w pow. Wiślickim (pismo z 1873 roku).
W AGAD znajdują się też dokumenty związane ze sprawą spadkową po Janie, synu Stanisława Radwana, zmarłego w Złoczowie w 1873 roku i opiece nad jego dziećmi, Janem i Jadwigą Radwanami. Opiekę przyznano wdowie Teofili i bratu Jana- Wincentemu z Tarnowa. Wincenty starał się też o przyznanie szlachectwa dla swego bratanka Jana. Wzruszający jest brudnopis podania syna Jana Radwana z Jarosławia, o stypendium dla ubogiej szlachty. Zachowała się także metryka urodzenia Piotra Bary - wnuka Stanisława a syna jego córki Michaliny oraz jego świadectwo dojrzałości z 1901 roku

Twórca

Maria Wiktoria Radwan

Źródło

Sławomir Stępak , Akta Metrykalne Nowa Słupia, Akta Metrykalne Miechocin, Wikipedia, Stanisław hrabia Tarnowski, Domowa kronika Dzikowska, Kraków – Rudnik 2010, s. 86-87.Archiwum Główne Akt Dawnych 1/399/0/-/229 Radwanowie herbu Radwan i Stanisław Bar. 1713, 1754, 1808, 1842

Wydawca

Archiwum Rodziny Radwanów, Maria Wiktoria Radwan

Data

1806

Współtwórca

Sławomir Stępak

Prawa

Archiwum Rodziny Radwanów