Paweł Antoni Radwan (Antoni Paweł Radwan) zawiadowca hut żelaznych, brat dziadka Mieczysława Radwana

Tytuł

Paweł Antoni Radwan (Antoni Paweł Radwan) zawiadowca hut żelaznych, brat dziadka Mieczysława Radwana

Opis

Paweł Antoni Radwan (Antoni Paweł Radwan ) zawiadowca wielkich pieców i fabryk żelaznych, młodszy brat Józefa Jakuba Radwana , dziadka Mieczysława Radwana. Syn Antoniego Sebastiana Radwana i Julianny z Gawlińskich, urodzony w 1816 (17?) w Dworze Radoszyckim Jacka Małachowskiego, gdzie ojciec Antoni pełnił funkcję pisarza prowentowego Dóbr Radoszyckich. Stosowne wykształcenie zdobył najpewniej w „Frajbergu” gdzie wg „ Świadectwa Pawła Bolesława Podczaszyńskiego o stanie techniki hutnictwa i górnictwa żelaznego w Zagłębiu Staropolskim z r. 1842,” oprócz Paryża, należało zdobywać hutniczą wiedzę.
W 1840 roku notowany jest ślub Antoniego Pawła Radwana (Paweł Antoni Radwan h. wł. (ID: le.3013.1.2) zawiadowcy huty żelaznej w Cieklińsku i Miedzierza - Kawęczyn ( pow. Mniów), syna Antoniego i Julianny z Gawlińskich, z wielmożną Ludwiką Agatą Chronowską(1821) h. Gryf, córką Macieja i Anastazji, w dworze Ruda (Maleniecka) w parafii Lipskiej zamieszkałą.
W 1841 w Cieklinsku urodziła się Salomea Antonina Radwan, córka Pawła Antoniego Ludwiki Agaty Chronowskiej a w 1846 w Michałowie (Starachowice- Wierzbnik) syn Teofil Ludwik Radwan. Wg. Juliana Radwana mieli jeszcze dwóch synów : Stanisława i urodzonego w 1842 w Radoszycach Sielpi, Henryka Wiktora.
Salomea Antonina Radwan poślubiła w Sokolinie Leona Sokołowskiego, syna Hryzostoma i Matyldy Grodzickiej w 1868 roku.

Cieklińsko, niedaleko Jacentowa, w wieku XIX opisano jako wieś z folwarkiem tej nazwy w powiecie koneckim, gminie Ruda Maleniecka, parafii Lipa. We wsi istniał wielki piec a w roku 1845 r. powstała tu pudlingarnia. Lustracja z roku 1827 – wykazała w Cieklińsku 21 domów 172 mieszkańców, w roku 1880 wieś liczyła 22 domy i 311 mieszkańców, 406 mórg ziemi dworskiej i 90 mórg włościańskiej.
W Kawęczynie-Miedzierzy był wielki piec oraz kopalnie rudy pod Miedzierzą i Grębienicami.
W Michałowie znajdowały się fryszerki i szlifiernie do broni palnej i siecznej. W 1836 r. zakłady przerobiono na pudlingarnię.
Andrzej Fajkosz w książce "Kartki z historii ziemi koneckiej" pisze: ” w Kawęczynie już w 1664 roku czynna była kuźnica wodna, a 115 lat później wybudował wielki piec Wojciech Kluszewski, ostatni żupnik krakowski. W latach 1838-39 w jego miejsce wzniesiony został nowy, według planów inżyniera Jacka Lipskiego, absolwenta Akademicznej Szkoły Górniczej w Kielcach, projektanta m.in. walcowni w Białogonie i Starachowicach. Energii do urządzeń wielkiego pieca dostarczała za pośrednictwem koła wodnego rzeka Czarna Taraska. W pobliżu znajdowały się również kopalnie rudy żelaza, do przetapiania której używano węgla drzewnego z okolicznych lasów. „
W dobrach Malenieckich i Rudzie Malenieckiej , z którego to dworu pochodziła żona Pawła Antoniego Radwana- Ludwika Agata Chronowska ( Chronowski dzierżawca lub zarządca?) notowane były :
w Maleńcu — 4 fryszerki, fryzownia, topornia, walcownia blachy i gwoździarnia.
w Cieklińsku — wielki piec i pudlingarnia.
w Kawęczynie-Miedzierzy wielki piec oraz kopalnie rudy pod Miedzierzą i Grębienicami
W 1844 roku w zakładach Bocheńskiego, ówczesnego właściciela dóbr malenieckich, pracowało 150 robotników, a wartość produkcji wyniosła 93 200 rubli. Do końca lat czterdziestych XIX wieku były to najnowocześniejsze prywatne zakłady górniczo-hutnicze w Królestwie Polskim. W połowie XIX wieku Tadeusz Bocheński był jednym z najbogatszych ziemian w ówczesnej guberni radomskiej. Jego rozległy majątek szacowano na 363 000 rubli.
Zachowane do dziś pozostałości walcowni i pudlingarni w Michałowie (Starachowice-Wierzbnik) należały do realizowanej przez Stanisława Staszica (Generalnego Dyrektora Przemysłu i Kunsztów w Królestwie Kongresowym) w latach 30.  XIX wieku koncepcji "ciągłego zakładu fabryk żelaznych na rzece Kamiennej"
W latach 1836-1841 wybudowane zostały w Michałowie: pudlingarnia i walcownia, obsługujący je układ wodny oraz osiedle przyfabryczne. Zapora ziemna długości 350 m, zabezpieczona kamiennym falochronem, pietrzyła wodę w najwiekszej zlewni rzeki Kamiennej-zalewie. Długość zalewu wynosiła przeszło 3000 m. a powierzchnia - 122 ha.
Zakłady w Michałowie zostały dokładnie opisane przez Podczaszyńskiego.
Należy też zauważyć, że Michałów , Starachowice, to niedalekie sąsiedztwo folwarków Jawora Opatowskiego i Wawrzeńczyc- byłej własności Aleksandra Radwana, dziadka Pawła Antoniego (Antoniego Pawła)

W 1877 roku Bronisław Radwan mieszkając w Klimkiewiczowie po powrocie z Rosji, zaprojektował Wielki Piec dla Starachowic... Pewnie dla stryja Pawła Antoniego? ( pełny projekt pieca przy Biogramie Bronisława Radwana)




Twórca

Maria Wiktoria Radwan

Źródło

Geneteka, Minakowski, M. Radwan, Świadectwo Pawła Bolesława Podczaszyńskiego o stanie techniki hutnictwa i górnic-twa żelaznego w Zagłębiu Staropolskim z r. 1842, „Studia z dziejów górnictwa i hutnictwa” 1957, t. 1,red. J. Pazdur, Wrocław, s. 405, 406.

Wydawca

Archiwum Rodziny Radwanów, Maria Wiktoria Radwan

Data

1817

Zasięg

1817