Brzescy z Bolmina

Tytuł

Brzescy z Bolmina

Temat

Nota o właścicielach Bolmina, Brzeskich Żegota h. Starża (Topór), rodzinie Marianny Brzeskiej h. Starża, praprabaki Mieczysława Radwana

Opis

Bolmin to wieś położona w pobliżu Chęcin. Najstarsza wzmianka o wsi Bolmin znajduje się w „Liber Beneficiorum” i sięga lat 1510-1520. Od XVI w. do 1798? wieś lub część wsi, należy do Brzeskich z Brzeziec (h. Ciołek ? Prawdzic? Topór) Żegota Brzeskich h. Starża (różne źródła podają te herby). Dla nas wiążące jest określenie „ Żegota” z geneteki Chęciny, podane przy rejestracji urodzenia Marcina Żegotek Brzeskiego i jego herbu Starża w Spisie Szlachty jak również w Tekach Dworzaczka.
Brzescy to szlachta sandomiersko-chęcińska, która należała do 12 najbogatszych rodów sandomierskich. Wg rejestru własności powiatu sandomierskiego w 1629 Andrzej Brzeski miał 5 wsi, w tym Jeleniów i uznawany był za jednego z najbogatszych szlachciców sandomierskich. Spis nie nie brał pod uwagę własności Brzeskich w powiecie chęcińskim (w tym Bolmina ).
Brzescy przenieśli się do Bolmina z Brzeziec (Brześcia), które było gniazdem Brzeskich do XVI w a ich dwór przeniesiony został do Muzeum wsi Radomskiej.
Notowani właściciele części Bolmina , mylnie przypisani herbowi Ciołków to: Brzeski, współwłaściciel Bolmina w 1550, Brzeski Stanisław h. Ciołek, właściciel Bolmina w 1574 i Brzeski Jan, syn Stanisława. Z Tek Dworzaczka wiadomo też, że: ” Stanisław Brzeski ż. Elżbiecie de Zbissowiecz w ks. czeskim zap. pos. 4. 000 zł. na wsi Bolmin w p. chęcińskim.... (f. 729v) Teki Dworzaczka 7965 (Nr 902) 1560 „
Obecność Brzeskich w Bolminie w 1602 dokumentuje “Prebenda św. Anny 1602” kościoła parafialnego w Małogoszczy rejestrująca donację Jana Brzeskiego z Bolmina z żoną Agnieszką z Postękalic Postękalską h. Jelita.
Stanisław Brzeski h. Ciołek ? urodzony ok. 1530, w końcu XVI wieku, zbudował ( przebudował?) w Bolminie dwór obronny. Gorliwy arianin. Jego syn Jan Brzeski urodzony ok. 1560, wybudował murowany kościół w Bolminie p.w. N.M.P., jako ekspiację za “epizod ariański” Brzeskich. W kościele znajduje się cudowny obraz Matki Bożej Łaskami Słynącej ( odpust 8 września), pochodzący z prywatnej kaplicy dziedzica Brzeskiego . Pierwszą wzmiankę o obrazie zawiera inwentarz z 1798.
Ślady "ariańskiego epizodu Brzeskich" znajdujemy w Jeleniowie , który przeszedł w ręce Małachowskich ok. 1790, prawdopodobnie jako prezent ślubny dla Franciszki Małachowskiej - Karwickiej, córki Jacka Małachowskiego.
Notowany ( geneteka Chęciny) prawdopodobny ostatni właściciel Bolmina to: Józef Żegota Brzeski h.Starża(Topór) urodzony ok. 1700, który z żoną Franciszką miał dzieci : Jacka 1727 i Benedykta 1730. Marianna Brzeska Żegota h. Starża, urodzona ok. 1730 poślubiła w Chęcinach w 1748 Jana Radwana h. własnego ( czy z sąsiednich Żernik ? Sędziszowa czy z Świętomarzy?) i w Chęcinach został ochrzczony 29 V 1749 Felip Brzeski Radwan (geneteka) syn Jana i Marianny.
W spisie szlachty z 1790 notowany jest Józef Brzeski " posesor", urodzony w 1750 w Brus parafia Mokrsko oraz notowany jest też jako właściciel Sulisławic : "1783 r. wieś należąca wówczas do powiatu wiślickiego w województwie sandomierskim była własnością podsędka sandomierskiego Józefa Brzeskiego"

Twórca

Maria Wiktoria Radwan

Źródło

„Geografia Historyczna Ciołków”, Stow. Historyków Sztuki Tom VIII- Indeksy, Z. Anusik"Własność ziemska w powiecie Sanomierskim 1629", “Prebenda św. Anny 1602” kościoła parafialnego w Małogoszczy , Teki Dworzaczka, Wikipedia

Wydawca

Archiwum Rodziny Radwanów, Maria Wiktoria Radwan

Data

1510

Prawa

Archiwum Rodziny Radwanów