Aleksander Radwan syn Jana Radwana z Żernik

Tytuł

Aleksander Radwan syn Jana Radwana z Żernik

Opis

Aleksander Radwan h. własnego syn Jana Radwana z Żernik i Zofii z Ślizewiczów h. Ślizień Jaworskiej, właściciel folwarku w parafii Kutnia w dobrach Jadamwola w województwie krakowskim i folwarków Jawor, Wawrzeńczyce i Bostów w parafii Świetomarz. Urodził się ok. 1690 w parafii Stopnica a zmarł w 1763 w Jaworze par. Świętomarz. Ojciec Jana Radwana, prapradziadka Mieczysława Radwana.

Żony:
1. Barbara z Reklewskich h. Gozdawa, córka Wacława i Ewy z Jugoszowa Reklewskich, wdowa po Władysławie Bienieckim, poprzednio wdowa po Adamie Tułkowskim (h.Topór, wieś Niewitowice?). Ślub 27.11.1711 w kościele stopnickim. Wg: Poświadczony wypis z czerwca 1842 z Archiwum Akt Dawnych Polskich Guberni Sandomierskiej Akta Grodzkie Sandomierskie, z dokumentu wzajemnego dożywocia podpisanego przez Aleksandra Radwana i Barbarę Radwanową z roku 1713, z którego wynika, że do aktu przystąpili : urodzony Aleksander Radwan syn Jana i urodzonej Zofii obecnie Jaworskiej (wdowa) małżonków i Barbara de Rekle córka z Jugoszowic urodzonych Wacława i Ewy Reklewskich z pierwszego małżeństwa (wdowa) po urodzonym Adamie Tułkowskim i z drugiego (wdowa) po urodzonym Władysławie Bienieckim.
dzieci Aleksandra Radwana z Barbarą z Reklewskich :
Jan (zapisywany zamiennie jako Aleksander Jan) ur. 28.03.1719 ( chrzest Stopnica) żona Marianna Brzeska ślub 1748 Chęciny..dzieci: Antoni Sebastian.1769 pisarz prowentowy powiatu końsnkego i dworu radoszyckiego...
Józef (Józef Wojciech) ur. 23. 03.1719 ( brat bliźniak Jana - Jan starszy, chrzest Stopnica) żona Marianna z Wolskich ich syn Sebastian (Fabian Sebastian) ur. 1755 w Woli Skolankowskiej par. Iwaniska. Wnukowie Józefa Wojciecha, Józef Joachim i Stanisław, synowie Sebastiana- powstańcy listopadowi. Dwaj najstarsi synowie Józefa Wojciecha to Jan i Stanisław, o których nic nie wiadomo. Najmłodszy Józef syn Józefa, ożeniony z Apolonią Czajkowską notowany od ok 1799 jako właściciel ziemski w Aktach Ziemskich powiatu Żytomierskiego guberni Wołyńskiej, prawdopodobnie za sprawą ks. Zasławskiego właściciela Denkowa i Częstocic, gdzie notowana była rodzina jego matki Marianny Wolskiej.

2. Katarzyna z Lasockich h. Dołęga Głuchowska (ok. 1700), (wdowa po Janie Głuchowskim - notowani w Fałkowie i Czernem), córka Piotra Lasockiego h. Dołęga (ok. 1660) , pana na Kutni w dobrach Jadawola (ob. Jadamwola) w województwie krakowskim, i Teresy z Łuczyckich ( notowani 1681 ślub w Imielnie). Ślub Aleksandra i Katarzyny najprawdopodobniej w Kutni (wg. Akt sprzedaży przez Katarzynę z Lasockich Aleksandrową Radwanową folwarku Kutnia w dobrach Jadawola w województwie krakowskim w 1754 wypis z 1842 ).
Lasoccy notowani w 1523 r. jako kolatorzy i patroni kościoła w Łososinie.
Dzieci Aleksandra Radwana z Katarzyną z Lasockich : Stanisław i Sebastian, o których nic nie wiadomo.

Aleksander Radwan pierwsze lata życia spędził w folwarku odziedziczonym po swoim ojcu Janie z Żernik ( Żerniki Górne? ) w parafii Stopnica bo tam w kościele stopnickim, wg. dokumentów późniejszych, brał ślub z Barbarą Reklewską w 1711 i tam byli chrzczeni jego synowie bliźniacy Jan i Józef urodzeni w 1719 roku.

Aleksander też miał majątek w parafii Kutnia w krakowskim i tam po śmierci Barbary z Reklewskich ożenił się z Katarzyną z Lasockich córką właściciela majątku Kutnia k. Wielopola. Wynika to z treści dokumentów sprzedaży majątku Kutnia z roku 1754. Wg: poświadczonego wypisu z ksiąg grodzkich sandomierskich z 1842 roku, aktu sprzedaży przez Katarzynę z Lasockich 1. v. Głuchowską, 2. v. Aleksandrową Radwanową z 1754 na rzecz Teodora Knaszyńskiego folwarku Kutnia w dobrach Jadawola w województwie krakowskim, w którym notowana jest Katarzyna z Lasockich Głuchowska (wdowa po Janie Głuchowskim), córka Piotra Lasockiego pana na Kutni w dobrach Jadawola w województwie krakowskim i Teresy z Łuczyckich, drugi raz poślubiona urodzonemu panu posiadaczowi z parafii Kutnia, urodzonemu Aleksandrowi Radwanowi. Akt podpisany przez Katarzynę Radwanową i Aleksandra Radawana.
Folwark Kutnia k. Wielopola i Jadamwola jak i sąsiednia Owieczka notowane są jako własność Wielopolskich w XV w. a Słownik geograficzny Królestwa Polskiego podaje, ze Wielopole było własnością Jana Brandysa h. Radawn w 1581 r.
Tak o Kutni mówi Słownik historyczno-geograficzny ziem polskich w średniowieczu: -
"(1404 Kuthna, 1457 Cothnya, 1479 Cuthnya) wieś dziś nie istnieje, leżała zapewne k. Woli Adama (dziś Jadamwola) i Owieczki, ok. 8 km na N W od Starego Sącza1.[Pow. sądec.; par. Podegrodzie?]
Własn. szlach.,...(....). Nie zachowała się również nazwa po zanikłej wsi. Na przyjęte w tym haśle położenie K. wskazuje treść zapisek, w których ją wymieniono. "
Radwanowie w ziemi krakowskiej i sandomierskiej notowani są od dawna, szczególnie koło Brzeźnicy i Wadowic od czasów " korytarza Radwanickiego" Bolesława Wstydliwego, księcia krakowsko-sandomierskiego, który podarował też swojej żonie Kindze, ziemię sądecką. Według powyższego słownika, w XV wieku aż trzech właścicieli wsi Kunowa w ziemi sądeckiej, pełniło funkcje sędziego grodzkiego w Bieczu: Jan h. Radwan z Kunowej w latach 1419-21, Jan Kunowski w 1469, Jan Radwan z Kunowej w 1480 roku. Jan Radwan z Kunowej był też właścicielem niedalekiej Harklowej od 1460 roku i później jego spadkobiercy, do 1532 roku. Notowany jest najwcześniej w Kunowej "1417-53 Jan Długi Kunowski zw. Longus, Longo lub Magnus dz. K., Siedlisk [pow. pilzn.] i Gorzejowej [pow. pilzn.], h. Radwan zaw. Kaja, wójt na cz. wójtostwa w → Jaśle, sołtys: → Głębokiej → Harklowej ".
Notowani k. Sanoka Radwanowie to w 1512 Jakub Radwan, wójt sądu prawa niem. na zamku sanockim, Mikołaj Radwan, dziedzic z Łodziny i sołtys z Prusieka, w latach 1491-93 przewodniczący sądu wyższego prawa niem. w Sanoku.
Prawdopodobnie Aleksander Radwan wrócił na ziemie swoich dziadków.
W Jadamwoli i sąsiednim Czarnym Potoku, notowani są "krakowscy" Reklewscy do XX w.

Po sprzedaży obu majątków, Kutni i dóbr Jadmwola, Aleksander osiedlił się w Jaworze parafii Świętomarz (Jawor dawniej Jawór Opatowski - obecnie Nowy Jawor i Stary Jawor), gdzie pobliskie Wieloborowice w XV w były własnością Janusza i Mścisława Radwanów. Są to tereny obecnej gminy Pawłów, własności ówcześnie szlachecko-rycerskej i kupił folwarki Jawor, Wawrzeńczyce i prawdopodobnie też Bostów. W Jaworze zamieszkał również syn Aleksandra , Jan z żoną Marianną z Brzeskich a syn Józef Radwan z żoną Marianną z Wolskich i synem Sebastianem, w sąsiadującym folwarku Wawrzeńczyce, co wynika z metryk urodzenia ich dzieci. Józef z żoną Marianną z Wolskich przenieśli się do Wawrzeńczyc z Woli Skolankowskiej z parafii Iwaniska gdzie był chrzczony ich syn Sebastian (Fabian Sebastian ) w 1755 roku. A syn Jan Aleksander Radwan z żoną Marianną Brzeską przeprowadził się do Jawora z Lścina par. Imielno. Z aktów chrztu i zgonów dzieci Radwanów wynika, że Radwanowie notowani byli w sąsiadujących folwarkach Bostów, Jawor i Wawrzeńczyce w parafii Świętomarz ponad 40 lat, od ok. 1755 do przynajmniej do 1796 roku ( śmierć dzieci Sebastiana - Wiktorii i Antoniego, w Bostowie i Warzeńczycach, choć Sebastian był już wtedy wtedy ekonomem w Chybach gdzie urodził się w 1787 jego syn Józef Benedykt ).

Aleksander Radwan zmarł w Jaworze w 1763 roku. Prawdopodobnie wtedy Jan z Marianną z Brzeskich przenieśli się do Cissowa w parafii Daleszyce, gdzie urodził się ich syn Antoni Sebastian, wnuk Aleksandra, późniejszy pisarz prowentowy powiatu koneckiego i dworu radoszyckiego. W opisie parafii daleszyckiej z 1783, wymieniono kuźnicę Borkowską położoną w kluczu Cisowskim, jako osadę kuźniczą, w której znajdował się browar, folwark, kuźnica oraz "dwór czyli mieszkanie pisarza kuźniczego a Mikołaj Borek h. Wąż, jeden z właścicieli Borkowa, żonaty był z Zofią z Bolmina Brzeską .
Drugi wnuk Aleksandra a syn Józefa, Sebastian z żoną Salomeą z Koryckich osiedlili się w parafii Chybie ok. 1780 ? gdzie urodzili się ich synowie, Józef Joachim Benedykt (1787) i Stanisław (1806), późniejsi powstańcy listopadowi. Po 1806 roku, Sebastian Radwan był notowany jako ekonom w Jeleniowie.
Józef Radwan z Marianną Wolską, po śmierci ich syna Antoniego Radwana w 1764 roku notowani są w Jędrzejowicach k. Ostrowca gdzie zmarł w 1766 roku ich roczny syn też Antoni Radwan. W Jędrzejowicach był dwór i kopalnia rudy żelaza należąca do Dóbr Ostrowieckich. Wolscy w tym czasie notowani również w Denkowie i Częstocicach.

W Jaworze po Radwanach notowani są Antoni i Rosalia Wolscy - generosi ( metryka Piotra Pawła Wolskiego 1778) a w Wawrzeńczycach, Marcin i Magdalena Wolscy, określeni jako " pracujący" ( 1791 metryka urodzin Andrzeja). Ks. Jan Wiśniewski w opisie parafii Świętomarz, podaje w "Dawne uposażenie", dziesięcinę płaconą z części Jawora, dworu Wawrzeńczyce, Bostowa i Sosnówki przez Wincentego Karwickiego (not. ok. 1780-1820 ).

Są dokumenty świadczące o konieczności spłaty sumy 2000 zł przez spadkobierców drugiej żony Aleksandra, Katarzyny z Lasockich , na rzecz spadkobierców syna Aleksandra z jego pierwszą żoną Barbarą – Józefa Wojciecha i Marianny z Wolskich ( dokument z 1808, odpis z 1802, w którym powołuje się na " oblatowanie" wypisu z ksiąg Grodzkich Sandomierskich w księgach guberni Wołyńskiej z 1799 zobowiązań spłaty dla urodzonego Józefa Radwana ziemianina powiatu żytomierskiego, syna i sukcesora Józefa Radwana i Marianny z Wolskich.)

W Jaworze, gdzie zmarł Aleksander, był folwark szlachecki i według spisu miast, wsi, osad Królestwa Polskiego z roku 1827 było tu 11 domów 95 mieszkańców. Folwark Jawor odległy od stacji pocztowej Brody o 10 wiorst. Rozległość gruntów folwarcznych wynosiła mórg 308, w tym: grunta orne i ogrody 253 mórg, łąk mórg 23, pastwisk mórg 18, wody (staw) mórg 1, place mórg 1. Budynków drewnianych w folwarku było 12. Folwark ma pokłady wapna. Folwark ten w 1872 r. oddzielony od dóbr Wawrzeńczyce graniczył z folwarkiem Wawrzeńczyce. Wieś folwarczna Jawor posiadała w 1827 roku osad 19, z gruntem mórg 74.

W Jaworze opatowskim był dwór, który uległ zniszczeniu w okresie I wojny światowej. Dziedzicami tego dworu w XIX w. była też rodzina Szermentowskich z pobliskiego Bodzentyna, rodzina Józefa Szermentowskiego (1833-76) malarza pejzażysty ( na obrazie poddaństwo prawdopodobnie dwór kupiony przez jego rodzinę w Jaworze).

Życie Aleksandra Radwana i j ego synów, przypadło na okres historycznie bardzo trudny. Podnoszenie się kraju po wojnach szwedzkich, napadach kozackich , klęskach suszy i nieurodzaju (notowanych w Jadampolu), morowych epidemiach, wszystko to skłaniało do szukania lepszego miejsca na ziemi a więc i większej mobilności. Niemniej , jak znajdujemy w dokumentach z AGAD, było całkiem dobrym finansowo. Jak wynika z rozliczeń spadkowych sukcesorów Aleksandra, spadkobiercy drugiej jego żony Katarzyny mieli zasądzoną spłatę na rzecz jego syna Józefa, sumę w wysokości 2000 zł, a Józef był jednym z czworga dzieci Aleksandra ( wartość pieniądza z tego okresu według Słomki: parobek zarabiał rocznie (plus przyodziew) – 15 zł.).

Jest to też okres przed rewolucją oświatową Komisji Edukacji Narodowej i księdza Konarskiego, z których możliwości skorzystał dopiero bardzo dobrze wykształcony Antoni Sebastian Radwan, wnuk Aleksandra. Aleksander i jego synowie jak też później Reklewscy, mieli praktycznie tylko możliwość kształcenia się na poziomie średnim w Sandomierzu, w Kolegium Jezuickim .
Z życiorysu Aleksandra Radwana wnioskować można, że notowana w Końskich i Radoszycach obecność Antoniego Radwana , jego wnuka a pisarza prowentu powiatu Końskie a następnie pisarza prowentu dworu radoszyckiego u Jacka Małachowskiego, wytłumaczyć można układami towarzyskimi zarówno Brzeskich z Bolmina ( Jeleniów Małachowscy kupili od Brzeskich, rodziny matki Antoniego) jak i Lasockich z kuźniczo-górniczego Fałkowa (rodziny drugiej żony jego dziadka Aleksandra).
Nie przypadkiem też obaj synowie Aleksandra : Jan i Józef Radwanowie, po jego śmierci notowani są w miejscowościach Cissów i Jędrzejowice, które były wtedy ośrodkami górniczo- kuźniczymi, dając początek związkom rodzinnym Radwanów z przemysłem hutniczym.

więcej w pliku : ALEKSANDER RADWAN KOLIGACJE KONEKSJE I ZNAJOMOŚCI Aleksandra Radwana i jego żon czyli droga Aleksandra i jego synów Jana i Józefa z parafii Stopnica do parafii Świętomarz



Twórca

Maria Wiktoria Radwan

Źródło

Archiwum Główne Akt Dawnych: Akta Radwanów, Gneteka, Wikipedia, Maciej Terek "Allegata"
https://pawlow.info/wlasnosc-rycerska-i-szlachecka-w-xiv-xvii-wieku-na-terenie-obecnej-gminy-pawlow/
Ks. Jan Wiśniewski: Dekanat Iłżecki
Nad społeczeństwem staropolskim: Kultura, instytucje, gospodarka w XVI -XVIII stuleciu. Karol Łopatecki, ‎Wojciech Walczak - 2007 - ‎Poland :
Mirosława Kamecka-Skrajna: Historia Rodu Wielopolskich...
Franciszek Sikora: WIELOPOLSCY Z RODU STARYCH KONI DO POCZĄTKÓW XVI WIEKU.
Jan Sitowski: Dwory i dworki w limanowszczyźnie oraz ich właściciele w ...Piotrków Trybunalski 1918
Pierwszy wiek miasta Limanowej - Jerzy Rajman:
:libri iudicales terre Cracoviensis, wyd. B. Ulanowski, Kraków 1884-86 (cyt. SP 8), nr 8790, 8880, 9739; APKr.ZCz. 2, s. 256; Michał, ib. s. 287; oraz w latach 1433-50, ZCz. 3, s. 82, 109, 194, 216,218, ZCz. 4, s. 33,91; Jan Radwan w 1429 r. ZCz. 3, s. 47;
http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=25662 Słownik historyczno-geograficzny ziem polskich w średniowieczu

Wydawca

Archiwum Rodziny Radwanów, Maria Wiktoria Radwan

Data

1690