Antoni Radwan ( Antoni Sebastian Radwan )

Tytuł

Antoni Radwan ( Antoni Sebastian Radwan )

Temat

Nota biograficzna Antoniego Sebastiana Radwana h. własnego, pradziadka Mieczysława Radwana

Opis

Antoni Sebastian Radwan h. własnego, Pisarz Prowentu Powiatu koneckiego i dworu Małachowskich w Radoszycach, urodził się 17 I 1769 w Cissowie parafii Daleszyce jako syn Jana Józefa i Marianny z Brzeskich Żegota h. Starża.
Poślubił "urodzoną" Juliannę Gawlińską, córkę Wawrzyńca i Katarzyny Pławińskiej h. Junosza, dnia 13 II 1811 w Końskich Kościeliskach. Antoni, pisarz prowentu powiatu koneckiego, kawaler miał wtedy 42 lata. Julianna, panna, urodzona w parafii Ptkanów w 1792, była córką ekonoma Stąporkowa i Wąsosza - Starej Wsi, zamieszkałego z żoną i córką w Kościeliskach. Ślub cywilny został zawarty przed kanonikiem parafii koneckiej , sprawującym obowiązki urzędnika stanu cywilnego gminy i powiatu koneckiego oraz przed notariuszem Wawrzeńcem Orłowskim, w kamienicy prezydenta miasta, szlachetnego Augusta Milkona, w Rynku "pod liczbą 20", w obecności Rodziców Julianny.
Antoni Sebastian i Julianna mieli dzieci : Mariannę Apolonię (urodzona w parafii Odrowąż 1812- parafia ówcześnie Stąporkowa a zmarła w Pile k. Końskich w 1813), Józefa Jakuba ( urodzony w 1815 w Radoszycach dwór radoszycki - Antoni był zatrudniony wtedy na stanowisku pisarza prowentowego dworu radoszyckiego), Pawła Antoniego (1817 dwór radoszycki), Wincentego Henryka Anastazego, i Wojciecha Teodora ( 1821-1837 urodzony w dworze radoszyckim, zmarł w Furmanowie) oraz Juliannę zmarłą w 1821 w dworze radoszyckim.

Stanowisko "pisarza prowentu powiatu" , na którym był notowany Antoni Radwan w 1811 roku, było stanowiskiem urzędowym wysokim, wymagającym bardzo dobrego wykształcenia i za sprawowanie którego otrzymywało się szlachectwo osobiste (jeżeli nie było się urodzonym szlachcicem).
Znana dotychczas zawodowa działalność Antoniego od ok. 1815 do 1821, związana była z zarządzaniem majątkiem Jacka Małachowskiego w starostwie radoszyckim, gdzie Jacek Małachowski administrował dwoma kluczami: królewieckim i antoniowskim, z dwoma wielkimi piecami i 8. kuźnicami/fryszerkami. Małachowscy w województwie sandomierskim posiadali liczne fabryki żelaza i wytwórnie zbrojeniowe, m.inn. w Końskich, Pomykowie, Szabelni, Radoszycach, Ruskim Brodzie.
W Radoszycach Antoni sprawował funkcję pisarza Prowentowego Dworu Jacka Małachowskiego, starosty radoszyckiego, kanclerza wielkiego koronnego, prawdopodobnie do śmierci Jacka Małachowskiego w 1821.

W 1827 roku Antoni Sebastian Radwan był dzierżawcą wsi Wielka Wola, co zapisano w Akcie Ślubu Marianny Gawleńskiej, siostry Julianny, z Franciszkiem Antonim Kulpińskim.
Co Antoni robił przez ponad 20 lat między 1789 i 1811? czy też praktykował w Fryburgu, saksońskim ośrodku reformacji gdzie od 1765 działał pierwsza Akademia Górnicza w świecie ? Jest to bardzo prawdopodobne, zważywszy na fakt zatrudniania fachowców z Saksonii przez Jacka Małachowskiego no i wymogi bardzo dobrego wykształcenia na stanowisku zarządzającego prowentami. Nasuwa się też pytanie, co Antoni robił podczas powstania Kościuszkowskiego zważywszy, że w 1794 w Radoszycach odbyła się kapitulacja powstania. Antoni miał wtedy 25 lat. Wydaje się pewnym, że Antoni Sebastian Radwan był żołnierzem powstania kościuszkowskiego. Świadczyć mogą o tym dwa fakty. Po śmierci jacka Małachowskiego Antoni osiadł w Wielkiej Wsi k. Paradyżu i Skórkowic, własności Skórkowskich. Albin Skórkowski, poseł ma sejm Czteroletni, związany był z rodziną Małachowskich i był również uczestnikiem powstania kościuszkowskiego. Walczył w Wielkopolsce, szczególnie odznaczył się przy zdobyciu Bydgoszczy. Po zakończeniu powstania powrócił do rodzinnych Skórkowic. W 1809 roku, po wejściu wojsk napoleońskich organizował administrację powiatu, zajmował się także zaopatrzeniem wojska i utrzymaniem porządku ( możliwe, że razem z Antonim Radwanem). Albin razem z bratem  Feliksem ufundował zapis wieczysty trzech domów w Opocznie i Wielkiej Woli jako dzierżawę dla zasłużonych żołnierzy. Drugi fakt, to syn Antoniego, Józef Jakub Radwan poślubił w Mniowie Juliannę Pauler w dobrach Krasna, których właścicielem był Jan Wielhorski syn Józefa, pułkownika w postaniu kościuszkowskim. W 1809 organizatora sił zbrojnych w Krakowskiem i Kieleckiem w związku z najazdem Austriaków. Od 1811 zastępca ministra wojny ks. Józefa Poniatowskiego i generał dywizji.

Rodzina żony Antoniego, Julianny Gawlińskiej ( Gawleńskiej) związana była z Stąporkowem w parafii Odrowąż, Wąsoszem - Starą Wsią i Jacentowem. Pod koniec XVIII w. wieś Jacentów weszła w skład własności rodu Małachowskich, kanclerza i starosty radoszyckiego Jacka Małachowskiego, który wybudował tutaj kuźnicę wodną nad rzeką Czarną. W Starej Wsi – przysiółku obecnego Wąsosza, od końca XVI w. do II Wojny Światowej, funkcjonowała kuźnica (fryszerka i topornia), należąca do dóbr Konieckich, później Małachowskich i Tarnowskich.
Wawrzyniec Gawleński ( Gawliński), ojciec Julianny był ekonomem w w Stąporkowie i Wąsoszu - Starej Wsi a w 1827, rządcą w Błażkowie (Błaszkowie). Jego syn Antoni Gawleński urodzony w 1800, szwagier Antoniego Sebastiana Radwana, był pisarzem kuźniczym w Jacentowie i poślubił 28 sierpnia 1820 w parafii Lipa k. Radoszyc , urodzoną w Stąporkowie w parafii Odrowąż w 1805, Bronisławę Karpińską córkę zmarłego Aleksandra, pisarza "od Wielkiego Pieca" z Cieklińskich ( z Cieklińska) i żyjącej Marianny ze Starowiejskich. Sam Antoni Gawliński zmarł w 1827 u rodziców, w Błaszkowie (par. Odrowąż). Inne znane rodzeństwo Julianny i Antoniego Gawleńskich to Jan urodzony 1806 a zmarły w 1811 i Marianna urodzona w 1803, która w 1827 poślubiła w Odrowążu Franciszka Kulpińskiego, pisarza Fabryk Żelaznych na Wólce Kłodzkiej w Zbrojowie. W 1835 Franciszek Kulpiński jako Nadleśniczy Lasów Koneckich w Stąporkowie, jest świadkiem na ślubie osieroconego Józefa Jakuba Radwana i Julianny Pauller.
Józef Jakub Radwan, syn Antoniego a wnuk Wawrzyńca Gawlińskiego, kontynuuje tradycje pracy Rodziny w byłych dobrach Jacka Małachowskiego i zostaje zawiadowcą wielkich pieców w Aleksandrowie ( piec Klimkiewicza), Furmanowie , Stąporkowie i fabryk żelaznych w Rzucowie. W Stąporkowie znajdował się duży kompleks zakładów żelaznych a piec w Stąporkowie produkował wówczas 130 cetnarów surówki tygodniowo, tj. więcej niż podobne zakłady górnośląskie.

Antoni Sebastian Radwan i Julianna z Gawleńskich Radwanowa zmarli przed 1835 rokiem ( akt ślubu Józefa ) a wg. Juliana Radwana syna Mieczysława Wiktora, Antoni Sebastian zmarł w roku 1830.

W 1840 roku notowany jest ślub brata Józefa Jakuba - Antoniego Pawła Radwana (Paweł Antoni Radwan h. wł. (ID: le.3013.1.2) zawiadowcy huty żelaznej w Cieklińsku i Miedzierza - Kawęczyn ( pow. Mniów), syna Antoniego i Julianny z Gawlińskich, z wielmożną Ludwiką Agatą Chronowską(1821) h. Gryf, córką Macieja i Anastazji, w dworze Ruda (Maleniecka) w parafii Lipskiej zamieszkałą. Cieklińsko, niedaleko Jacentowa, w wieku XIX opisano jako wieś z folwarkiem tej nazwy w powiecie koneckim, gminie Ruda Maleniecka, parafii Lipa. We wsi istniał wielki piec a w roku 1845 r. powstała tu pudlingarnia. W Kawęczynie-Miedzierzy był wielki piec oraz kopalnie rudy pod Miedzierzą i Grębienicami. Lustracja z roku 1827 – wykazała w Cieklińsku 21 domów 172 mieszkańców, w roku 1880 wieś liczyła 22 domy i 311 mieszkańców, 406 mórg ziemi dworskiej i 90 mórg włościańskiej.
W 1841 w Cieklinsku urodziła się Salomea Antonina Radwan, córka Pawła Antoniego a w 1846 w Michałowie (Starachowice- Wierzbnik) syn Teofil Ludwik Radwan. Mieli tez syna Henryka Wiktora ur. w roku 1842 w Sielpi, parafii Radoszyce. Salomea Antonina Radwan poślubiła w Sokolinie Leona Sokołowskiego, syna Hryzostoma i Matyldy Grodzickiej w 1868 roku.
W Michałowie znajdowały się fryszerki i szlifiernie do broni palnej i siecznej. W 1836 r. zakłady przerobiono na pudlingarnię.

Michał Radwan spotkał p. Zbigniewa Sorbiana h. Radwan, ormianina, którego rodzina została sprowadzona przez Jacka Małachowskiego do pracy w radoszyckim okręgu przemysłowym. Rodzina Sorbianów jest związana z Niekłaniem Wielkim i licznie notowana w genetece w parafii Odrowąż, od 1800 roku w Wąglowie (wokół Wąglowa fryszerki gdzie wytapiano i przekuwano żelazo ) do 1936 w Niekłaniu Wielkim.

Wpisany do Księgi Szlachty z nr 418, Spis Szlachty Królestwa Polskiego 1851

RADWAN h. RadwanPaweł Antoni (2im) i Józef Jakub (2im) (s-owie Antoniego i Julianny Gawlińskiej) leg. 1847.Ad Paweł Antoni (2im) * 12 I 1817 ∞ Ludwika Agata (2im) Chronowska. Ich syn Teofil Ludwik (2im) * 3 III 1846. Zapisani do Ks. Gen. p. 15 i Ks. Szl. Gub. Rad. oddz. Sand. p. 48, 66.AGAD, OZWDRzS, syg. 7 s. 123; APK, DSGR, syg. 88 s. 84–85 p. 388, s. 236–237 p. 983, s. 416–417 p. 450Ad Józef Jakub (2im) * 5 VII 1815 ∞ Julia z Paulerów [Panterów?]. Ich s-owie: 1. Julian Antoni (2im) * 14 IV 1836; 2. Stanisław Władysław (2im) * 23 IV 1840; 3. Jan Ludwik (2im) * 24 VI 1842; 4. Bronisław Antoni (2im) * 15 II 1847; 5. Józef Benedykt (2im) * 21 III 1849; 6. Andrzej Wincenty (2im) * 28 XI 1856. Zapisani do Ks. Gen. p. 17 i Ks. Szl. Gub. Rad. oddz. Sand. p. 49.AGAD, OZWDRzS, syg. 7 s. 123; APK, DSGR, syg. 88 s. 426–427 p. 481
Od Jana, dz. wś Żerniki w r. 1692 – praprawnuk Franciszek Maksymilian Augustyn (3im) * 1 IV 1831 (s. Józefa i Marianny Zawadzkiej) leg. 1855. Zapisany do Ks. Szl. Gub. Rad. oddz. Kiel. p. 68.AGAD, OZWDRzS, syg. 19 s. 96; APK, DSGR, syg. 88 s. 214–215 p. 800

Twórca

Maria Wiktoria Radwan, Maciej Kacperski, Joanna Śliski, Michał Młodawski

Źródło

Geneteka,
Pracownicy dworu Małachowskich, zawody ludności w Końskich w pierwszej połowie XIX wieku. Leksykon zawodów i nazwisk,
Marian Wíkiera: Kuźnice i Huty Starostwa Radoszyce w XV-XIX
wieku(zeszyt nr3 - Urząd Gminy w Radoszycach
http://www.radoszyce.pl/asp/pliki/pobierz/zesz_3_080924.pdf)
Wikipedia
https://www.archiwa.gov.pl/files/Szlachta_guberni_augustowskiej lubelskiej i radomskiej _PDF.pdf
E. Sęczys : Szlachta guberni augustowskiej, lubelskiej i radomskiej wylegitymowana w Królestwie Polskim w latach 1836–1861
http://www.gminaparadyz.pl/asp/historia-rodziny-skorkowskich

Wydawca

Archiwum Rodziny Radwanów, Maria Wiktoria Radwan

Data

1769